
سوده دادور
دورنمای چالش های زیست محیطی ایران با کشورهای حاشیه خلیج فارس تا سال۲۰۳۰
- مقطع تحصیلی
- کارشناسی ارشد
- محل دفاع
- حقوق و علوم سیاسی
- شماره ساختمان محل ارائه
- ۳۸
- نام کلاس محل ارائه
- کلاس ۲۰۶[۲۳۲۰۶]
- شماره کلاس محل ارائه
- ۳۰۶
- تاریخ دفاع
- ۲۸ شهریور ۱۴۰۳
- ساعت دفاع
- ۱۱:۰۰
- چکیده
-
خلیج فارس یکی از ارزشمندترین زیستبومهای آبی جهان محسوب میشود و در عین حال دارای محیط زیستی بسیار حساس و شکننده است. وقایع گذشته نشان میدهد که خلیج فارس نه تنها وقایع مهم اقتصادی جهان را رقم زده است؛ بلکه امنیت جهانی هم وابسته به این بستر آبی کمنظیر میباشد. خلیج فارس به دلیل موقعیت جغرافیایی و استراتژیکی خاص خود، چه در گذشته و چه در حال حاضر نقش مهمی در شکلگیری تمدنها، جوامع، اقتصاد، سیاست و روابط بینالمللی به خود اختصاص داده است و مهمترین مرکز ارتباط سه قارهی اروپا، آسیا و آفریقا به شمار میرود. جمعیتی بیش از یکصد میلیون نفر در منطقهی خلیج فارس زندگی میکنند. منابع نفتی موجود در خلیج فارس، بازار مصرف خوبی برای کشورهای صنعتی محسوب میشود و از همین روست که شاهد رقابت کشورهای غربی بر سر تصرف این بازار هستیم. این وابستگی به نفت خلیج فارس، دربرگیرنده مخاطرات ژئوپلیتیکی و بحرانهای فراوان در منطقه است. وجود روند بیثباتی در این پهنهی آبی و همچنین میزان بالای آلودگی دریایی نشان میدهد که کشورهای این حوزه به رغم وجود عوامل متعدد همگرایی، همواره در جهت واگرایی حرکت کردهاند و در نتیجه این منطقهی مهم، به بخش بیثبات در خاورمیانه تبدیل شده است و به نظر مىرسد که براى حفظ ارزشهاى جغرافیایى و زیستى آن باید تلاشهاى وسیعی صورت پذیرد. گرچه در سال ۱۹۸۷ با ابتکار هشت کشور ساحلی منطقه، سازمان منطقهای حفاظت از محیط زیست دریایی پیریزی گردید و از آن تاریخ تا کنون این سازمان که ایران یکی از اعضای فعال آن است توانست منشأ اقداماتی در این زمینه باشد اما از آنجاییکه تحولات سالهای گذشته چهرهی منطقه را عوض نموده است، لزوم همکاری مؤثر و عملیتر کشورهای منطقه را در چارچوب اقدامات هماهنگ روشن میکند. حال با توجه به این موضوع که ایران یکی از کشورهای منطقهی خلیجفارس بوده و بیشاز نیمی از سواحل خلیج فارس متعلق به آن است؛ در همین راستا، پژوهش حاضر با استفاده از روش تحلیل متقابل روندها به منظور استخراج پیشران ها» به بررسی پیشرانهای زیستمحیطی چالشزا میان ایران و کشورهای منطقهی خلیج فارس و اولویتبندی آنها پرداخته است. نتایج حاکی از تأیید فرضیهی پژوهش و بیانگر آن است که با
توجه به نقش فناوریهای سبز در مدیریت چالشهای زیستمحیطی، درهمتنیدگی حوزههای زیستمحیطی، سیاسی و اقتصادی و نیز مقدورات و محذورات ایران در این حوزه، دورنمای چالشهای زیستمحیطی ایران با کشورهای خلیج فارس تا سال ۲۰۳۰ در وضعیت «حاد و بحرانی» خواهد بود.
واژههای کلیدی: محیط زیست، چالشهای زیستمحیطی، آلودگی دریایی، خلیج فارس. - Abstract
-
The Persian Gulf is one of the most valuable aquatic ecosystems in the world, and at the same time, it has a very sensitive and fragile environment. The events of the past decades show that not only the Persian Gulf has been the cause of important economic events in the world. Moreover, global security also depends on this unique water bed as a semi-closed sea. Due to its special geographical and strategic location, both in the past and now, the Persian Gulf has played a very important role in the formation of civilizations, societies, economy, politics, and international relations, and is the most important center of communication between the three continents of Europe, Asia, and Africa. Goes to the number A population of more than one hundred million people living in the Persian Gulf region. The oil resources in the Persian Gulf become a good consumption market for the industry, and that is why the Western competition is on capturing this market. This dependence on Persian Gulf oil implies geopolitical risks and many crises in the region. The presence of instability in these water areas as well as the increase in sea waves shows that this area leads to multiple factors of convergence, they have moved in the direction of divergence, and as a result, this important area has become and seems to be an unstable part of change. Many efforts can be made to preserve their geographical and biological values. In ۱۹۸۷, with the initiative of the coastal country of the region, the regional organization for the Protection of Marine Environment became the ۸th, and from the history of that organization, Iran is one of the active members in this field, but since the developments of the past years, the face of the region changed, it clarifies the necessity of cooperation on the region and the action of the region in coordination. Considering the fact that Iran is one of these regions of the Persian Gulf and more than half of the coasts of the Persian Gulf belong to it. In this regard, the current research has investigated the environmental drivers of the challenges between Iran and the Persian Gulf region and prioritized them using the method of mutual analysis of trends in order to investigate the drivers. The results indicate a hypothesis and indicate that according to the role of green technologies in the management of environmental challenges, the entanglement of environmental and economic fields, as well as Iran's capabilities and limitations in this field, Iran's environmental challenges are in the Persian Gulf until ۲۰۳۰. It will be in "acute and critical" condition.
Keywords: environment, environmental challenges, marine, Persian Gulf.